వందేళ్ల ఆంధ్ర విశ్వకళాపరిషత్ ప్రస్థానం
ప్రపంచానికి మేధావులను అందించిన గని
నోబెల్ గ్రహీత సర్ సి.వి. రామన్, భారత రత్న మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య వంటి మహనీయులకు ఈ సంస్థతో విడదీయలేని అనుబంధం ఉంది. అలాగే ప్రపంచ ప్రఖ్యాత గణాంక నిపుణులు ప్రొఫెసర్ సి.ఆర్. రావు, పెన్ స్టేట్ యూనివర్శిటీ ప్రెసిడెంట్ డాక్టర్ నీలి బెండపూడి, జీఎంఆర్ గ్రూప్ ఛైర్మన్ డాక్టర్ జి.ఎం. రావు, సుప్రీంకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ జాస్తి చలమేశ్వర్, మాజీ ఉపరాష్ట్రపతి ముప్పవరపు వెంకయ్య నాయుడు, ఒడిశా గవర్నర్ ఆచార్య కె. హరిబాబు, బార్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా మాజీ చైర్మన్ డి.వి. సుబ్బారావు వంటి ఎందరో ప్రముఖులు ఇక్కడ చదువుకున్నవారే. ఇప్పటివరకు ఈ విశ్వవిద్యాలయ పూర్వ విద్యార్థుల్లో ఐదుగురు శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డు గ్రహీతలు, ఇద్దరు పద్మవిభూషణ్, ఒక పద్మభూషణ్, ఏడుగురు పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు ఉండటం విశేషం.నైపుణ్యాల హబ్ - అత్యాధునిక మౌలిక సదుపాయాలు
ప్రస్తుతం 58 విభాగాలు, 16 పరిశోధనా కేంద్రాలు, 188 ఐసిటి (ICT) తరగతి గదులు, అత్యాధునిక ప్రయోగశాలలతో ఏయూ విద్యార్థులకు విశేషమైన అవకాశాలను కల్పిస్తోంది. 2023లో 3.74 CGPAతో NAAC ‘A++’ గ్రేడ్ సాధించి, దేశంలోని టాప్ 3 యూనివర్సిటీలలో ఒకటిగా నిలిచి సరికొత్త చరిత్ర సృష్టించింది.ఆవిష్కరణలు: 135 స్టార్టప్లతో కూడిన ‘a-Hub’ ఇంక్యుబేషన్ సెంటర్ రాష్ట్రానికే తలమానికంగా నిలిచింది.
అంతర్జాతీయ గుర్తింపు: 56 దేశాల నుంచి సుమారు 1100 మంది విదేశీ విద్యార్థులు ఇక్కడ విద్యనభ్యసిస్తున్నారు.
పర్యావరణం: 'గ్రీన్ యూనివర్సిటీ' అవార్డుతో పాటు 26,860 టన్నుల కార్బన్ క్రెడిట్లను సాధించింది.
సాంకేతికత: ఐఐఎం (IIM) విశాఖపట్నం భాగస్వామ్యంతో 'ఏయూ ఎస్.ఐ.బి' (AU SIB) బిజినెస్ స్కూల్, మెషీన్ ఇంటెలిజెన్స్ & ఐఓటి (IoT) సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ మరియు అత్యాధునిక డాల్బీ అట్మాస్ ఇంటర్నేషనల్ స్టూడియోను కలిగి ఉంది.
ఏయూ చిహ్నం - అర్థవంతమైన ఆకృతి
విశ్వవిద్యాలయ వ్యవస్థాపక వైస్ ఛాన్సలర్ కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి ఆలోచనల మేరకు కౌతా రామమోహన శాస్త్రి ఈ చిహ్నాన్ని రూపొందించారు.సూర్యుడు: ఉదయిస్తున్న సూర్యకిరణాలు జ్ఞాన ప్రకాశాన్ని సూచిస్తాయి.
తామరపువ్వు: ఐశ్వర్య ప్రదాత లక్ష్మీదేవికి, జ్ఞానదాత సరస్వతికి నివాసస్థానం.
స్వస్తిక్ గుర్తు: ఆర్యుల ప్రాచీన ఆశీర్వచన చిహ్నం.
64 రేకులు: భారతీయ సంప్రదాయంలోని 64 కళలను, శాస్త్రాలను సూచిస్తాయి.
సముద్రం: అపారమైన జ్ఞాన భాండాగారానికి ప్రతీక.
ధ్యేయం: ఉపనిషత్తుల నుండి గ్రహించిన "తేజస్వినావధీతమస్తు" (మా చదువులు దైవకాంతితో వెలుగును పొందుగాక) అనే నినాదం దీని ప్రత్యేకత.
సర్పాలు: జ్ఞాన అన్వేషకులను, సంరక్షకులను సూచిస్తాయి. ఆంధ్రులకు ప్రాచీన 'నాగుల'తో ఉన్న చారిత్రక సంబంధానికి ఇవి ప్రతీకలు.
చారిత్రక నేపథ్యం, భౌగోళిక ప్రాధాన్యత
ఆంధ్రా యూనివర్శిటీ ఏర్పాటుకు సంబంధించిన బిల్లును నాటి విద్యాశాఖ మంత్రి, శ్రీకాకుళం వాసి అయిన సర్ అన్నెపు పరుశరామ్ పాత్రో 1925లో ప్రవేశపెట్టారు. భౌగోళికంగా ఈ విశ్వవిద్యాలయం ఎంతో అందమైన ప్రదేశంలో ఉంది. ఒకవైపు విశాలమైన సముద్ర తీరం, మరోవైపు గంభీరమైన పర్వత శ్రేణుల మధ్య మైదాన ప్రాంతంలో ఈ ప్రాంగణం విరాజిల్లుతోంది. 'ఆంధ్ర విశ్వకళాపరిషత్' అనే పేరుకు తగ్గట్టుగానే ఇది సంగీతం, నృత్యం, చిత్రలేఖనం, నటన వంటి లలిత కళల అభివృద్ధికి విశేష కృషి చేస్తోంది.విశిష్టమైన వర్సిటీ గీతం
డాక్టర్ ఎం. గోపాలకృష్ణారెడ్డి ఉపకులపతిగా ఉన్న సమయంలో, ఆచార్య చందు సుబ్బారావు రాసిన గీతాన్ని ఏయూ అధికారిక గీతంగా ఆమోదించారు. ఈ గీతానికి ప్రఖ్యాత సంగీత విద్వాంసులు నేదునూరి కృష్ణమూర్తి బాణీలు అందించగా, సరస్వతీ విద్యార్థి మరియు మండపాక శారద తొలిసారి ఆలపించారు. నేటికీ స్నాతకోత్సవ సమయంలో ఈ గీతాలాపనతోనే వేడుకలు ప్రారంభమవుతాయి.ప్రయాణం: బెజవాడ నుండి విశాఖ వరకు
1926లో బెజవాడ (విజయవాడ) తాత్కాలిక కేంద్రంగా ప్రారంభమైన ఏయూ, 1929లో విశాఖపట్నానికి మారింది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా కొంతకాలం గుంటూరుకు మార్చబడింది, తిరిగి 1946లో వాల్తేరుకు చేరుకుంది.
నేతృత్వం - శతాబ్ది ఉత్సవాల వేళ
వందేళ్ల ప్రస్థానంలో ఏయూకి కేవలం 19 మంది ఉపకులపతులు మాత్రమే పీఠాన్ని అలంకరించడం విశేషం. సర్ సి.ఆర్. రెడ్డి, సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ వంటి దిగ్గజాల వారసత్వాన్ని నేటి ఉపకులపతి ఆచార్య జి.పి. రాజశేఖర్ కొనసాగిస్తున్నారు. విశ్వవిద్యాలయాన్ని సమాజంతో అనుసంధానించడం, గ్రామీణ ప్రాంత విద్యార్థులను ఉన్నత విద్య వైపు ప్రోత్సహించడం వంటి ఎన్నో సంస్కరణలను ఆయన చేపట్టారు. విశేషమేమిటంటే, ఈ విశ్వవిద్యాలయం ఇప్పటివరకు దాదాపు 50 మంది ఉపకులపతులను వివిధ రాష్ట్ర, జాతీయ స్థాయి విద్యాసంస్థలకు అందించింది.గౌరవ పురస్కారాలు: కళాప్రపూర్ణ, క్రీడాప్రపూర్ణ
మిగిలిన విశ్వవిద్యాలయాల కంటే భిన్నంగా, ఏయూ అందించే 'కళాప్రపూర్ణ' పురస్కారానికి ఎంతో గౌరవం ఉంది. తొలి గౌరవ డాక్టరేట్ను సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ అందుకోగా, తొలి కళాప్రపూర్ణను వేదం వెంకటరాయ శాస్త్రి అందుకున్నారు.గ్రహీతలు: కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు, గిడుగు రామమూర్తి, గుర్రం జాషువా, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, సి. నారాయణ రెడ్డి, ఎన్.టి. రామారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, మెగాస్టార్ చిరంజీవి, ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం వంటి దిగ్గజాలకు ఈ గౌరవం దక్కింది. క్రీడా రంగానికి సంబంధించి సునీల్ గవాస్కర్, సి.ఎస్. నాయుడులకు 'క్రీడాప్రపూర్ణ' పురస్కారాలు అందించారు.
